Zespół jelita drażliwego (IBS) to zespół objawów, składających się najczęściej na ból lub dyskomfort brzucha, wzdęcia, zaparcia i biegunkę. Objawom może towarzyszyć uczucie niepełnego wypróżnienia,
a niektóre osoby mogą doświadczać naprzemiennie biegunki i zaparcia.
Rozpoznanie zaburzeń czynnościowych w tym zespołu jelita drażliwego najczęściej może być stwierdzone przez doświadczonego lekarza na podstawie rozmowy i badania lekarskiego. Ważną informacją dla osób
z zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego, w tym z IBS jest to, że nie stanowią one zagrożenia dla życia i nie prowadzą do innych poważnych chorób. Niemniej jednak utrzymywanie się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego może znacznie obniżać i pogarszać jakość życia.
Z przeprowadzonych badań wynika, że mikroflora jelitowa odgrywa kluczową rolę
w patofizjologii zespołu jelita drażliwego. Znaczenie mikroflory przewodu pokarmowego człowieka jest już szeroko doceniane,
a temat ten jest przedmiotem licznych badań i opracowań naukowych. Istotną przyczyną zespołu jelita drażliwego są zaburzenia jelitowej flory bakteryjnej (m.in. poprzez nadmierne namnożenie bakterii w jelicie cienkim i wzrost przepuszczalności bariery jelitowej, brak pewnych szczepów dobroczynnych bakterii w przewodzie pokarmowym) co ma istotny wpływ na zmianę pracy układu żołądkowo-jelitowego. Konsekwencją tego jest powstawanie nieprzyjemnych objawów takich jak wzdęcia, zaparcia, biegunka,
ból i dyskomfort brzucha.
Szczególną grupą środków są probiotyki, które dzięki swojemu wielokierunkowemu działaniu, mogą okazać się skutecznym narzędziem w walce z objawami zespołu jelita drażliwego.
Wielce obiecujące są nowe, dobrze udokumentowane w badaniach klinicznych probiotyki. Na uwagę zasługuje szczep probiotyczny Lactobacillus plantarum 299v, którego skuteczność u pacjentów
z zespołem jelita drażliwego potwierdzono w randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Na uwagę zasługuje fakt, że skuteczność tego szczepu dobroczynnych bakterii Lactbacillus plantarum 299v
w zespole jelita drażliwego potwierdzono również wśród polskich pacjentów
z zaburzeniami czynnościowymi jelit, u których znamienną statystycznie redukcję bólu brzucha uzyskano
już w pierwszym tygodniu leczenia. Po czterech tygodniach leczenia obserwowano redukcję wzdęć
z oddawaniem gazów, a efekt ten utrzymywał się jeszcze po 12 miesiącach od zakończenia przyjmowania probiotyku, w porównaniu z brakiem różnicy istotnej w grupie placebo.
Autorzy prób klinicznych jak i eksperci zgodnie wskazują na duże bezpieczeństwo i skuteczność stosowania probiotyków. Biorąc pod uwagę brak skutecznych i bezpiecznych leków w zespole jelita drażliwego, wieloczynnikowy charakter zaburzeń w tym zespole z udziałem jelitowej flory bakteryjnej, należy stwierdzić, że modyfikacja mikroflory za pomocą wybranych szczepów probiotycznych staje się nową, obiecującą opcją terapeutyczną dla pacjentów z zespołem jelita drażliwego.